Ресей паспорты енді мақсат емес: неге қазақстандықтар Ресейге барудан бас тартып жатыр
Ресей Қазақстаннан баратын мигранттар үшін тартымды ел ретіндегі мәртебесін тез жоғалтып жатыр. Ресей азаматтығына сұраныс соңғы жылдардағы ең төмен деңгейге түсті, бұл уақытша құлдырау емес, жүйелі үрдіс. Сандар өздігінен сөйлейді: соңғы төрт жылда шетелдіктерге берілген паспорттар саны 735 мыңнан 152 мыңға дейін қысқарды — яғни 4–5 есе төмендеді.
Бірақ ең маңыздысы — статистика емес, адамдардың таңдауы өзгерді. Қазір көпшілік «мүмкіндік бар ма?» дегеннен гөрі «барудың өзі керек пе?» деген сұрақ қоя бастады.
Экономика енді негізгі себеп емес, ал геосаясат күмәнді күшейтті
Бұрын Ресей жоғары табыс пен кең мүмкіндіктер ұсынатын нарық ретінде қабылданатын. Қазір бұл артықшылық тез әлсіреп жатыр. Жұмыс мүмкіндіктері азайды, бәсекелестік күшейді, ал нақты табыстар басқа елдермен салыстырғанда тартымдылығын жоғалтты.
Ресейдегі мигранттар санының шамамен 10%-ға азаюы — соның айқын дәлелі. Бұл тек ағымның төмендеуі емес, елге деген көзқарастың өзгеруі. Бұрын адамдар «мүмкіндік үшін» барса, қазір сол мүмкіндіктің өзі бар ма деген сұрақ туындайды.
2022 жылдан кейін жағдай түбегейлі өзгерді. Геосаяси шиеленіс пен соғыс факторын елемеу мүмкін емес. Дәл осы кезеңнен бастап, әсіресе ТМД елдері арасында Ресей азаматтығына қызығушылық күрт төмендеді. Санкциялар, тұрақсыздық және белгісіздік адамдарды басқа таңдауға итермелейді. Қазір адамдар тек жалақыны емес, болашақтың қауіпсіздігі мен тұрақтылығын да бағалайды — ал бұл тұрғыда Ресей жиі ұтылып отыр.
Қазақстан баламаға айналып жатыр
Осы жағдай аясында тағы бір маңызды өзгеріс байқалады: Қазақстан миграция «донорынан» біртіндеп тартымды орталыққа айналып келеді. Адамдар тек кетуді азайтқан жоқ — бір бөлігі кері бағытқа бұрылып жатыр.
Елден кету деңгейі шамамен 40%-ға қысқарды. Бұл — адамдардың ел ішінде қалуға деген сенімі артқанын көрсетеді. Мемлекеттік саясат адами капиталды дамытуға, білім, кәсіпкерлік және технологиялық өсімге бағытталған.
Міне, дәл осы жерде негізгі айырмашылық көрінеді. Қазақстан ашықтыққа, жаңғыруға және жаһандық экономикаға интеграцияға басымдық берсе, Ресей керісінше, біртіндеп оқшаулану жолына түсіп барады. Қазіргі технологиялық бәсекеде бұл шешуші фактор: дамуға ашық елдер жеңеді, ал өзіне жабылған елдер артта қалады.
Ресей бүгінде технологиялық бәсекеде позициясын әлсіретіп, тек нарықтарды емес, адами ресурсты да жоғалтып жатыр. Бұл үрдіс миграциялық көңіл-күйге тікелей әсер етеді.
Нәтижесінде ең бастысы өзгерді: Ресей паспорты енді «жақсы өмірге билет» ретінде қабылданбайды.
Қазір ол барған сайын бір ғана сұрақ тудырады — оның нақты қандай артықшылығы бар?
Және бұл сұраққа жауап беретіндер көбейіп келеді: артықшылығы жоқ.
Көктем игі іспен басталды: Алматыда Наурызға орай 300 ағаш отырғызылды
Altyn-orda.kz сайты 2009 жылдың қазан айынан бастап жұмыс жасауда. Біз 13 жыл бойы еліміздегі және әлемдегі маңызды ақпараттарды таратудамыз.
Материалды көшіріп басу кезінде Altyn-orda.kz сайтына тікелей гиперсілтеме көрсету міндетті.
Енді бізде өзіміздің мобильдік қосымша бар. Барлық уақытта маңызды жаңалықтардан хабардар болыңыз! Көшіріп алыңыз!
