Мәскеу бақылауды жоғалтып жатыр — Киев пен Астана жаңа Еуразияны құрауда
Әлемдік саясат бос кеңістікті көтермейді. Бірақ бүгін біз жай ғана ықпалдың қайта бөлінуін емес — Еуразияның өзіндік логикасының өзгеруін көріп отырмыз.
Бұл енді болжам емес.
Бұл — цифрлармен, маршруттармен және келісімдермен дәлелденіп жатқан процесс.
Владимир Зеленский мен Касым-Жомарт Токаев жүргізіп отырған дипломатиялық қадамдар айқын көрсетіп отыр: Мәскеудің рөлі әлсіреп, аймақта жаңа конфигурация қалыптасуда.
Таяу Шығыс: Украина жаңа энергетикаға кіріп жатыр
Зеленскийдің Таяу Шығысқа сапары — бұл тек соғыс уақытындағы дипломатия емес. Бұл — Украинаны болашақ энергетикалық жүйеге енгізу әрекеті.
Еуропа соңғы жылдары ресейлік газға тәуелділікті азайтып, оны сұйытылған газбен және балама бағыттармен алмастырып келеді. Бұл жүйеде Парсы шығанағы елдері, әсіресе Катар, басты рөл атқарады — әлемдегі ең ірі газ экспорттаушылардың бірі.
Аймақ елдерімен, соның ішінде Сирия, жүргізіліп жатқан келіссөздер логикалық түрде транзит пен инфрақұрылым мәселесіне тіреледі. Бұл тез шешілетін жоба емес, ұзақ мерзімді жүйе қалыптастыру процесі.
Мұнда негізгі өзгеріс байқалады:
Еуропаның газ нарығы қазірдің өзінде әртараптандырылып жатыр, ал Ресейдің үлесі азаюда — мұны импорт құрылымы мен СПГ көлемінің өсуі көрсетеді.
Бұл модельде Украина тек қақтығыс аймағы емес, жаңа энергетикалық логистиканың бір бөлігіне айналуы мүмкін.
Қазақстан: Еуразияның жаңа логистикалық орталығы
Параллель түрде Қазақстанның рөлі күшейіп келеді.
Қазірдің өзінде ел арқылы ондаған миллион тонна жүк өтеді — тек соңғы жылы транзит көлемі 36 миллион тоннадан асты және өсім жалғасуда.
Бұл, ең алдымен, Ресейден тыс өтетін Транскаспий бағыты — Орта дәліз. Ол Қытайды, Орталық Азияны, Кавказды және Еуропаны байланыстырады.
Бұл теория емес.
Бұл — жұмыс істеп тұрған жүйе.
Касым-Жомарт Токаев жүргізіп отырған саясаттың мәні де осында: Қазақстан шарт қоймайды, ол инфрақұрылым мен тұрақтылық ұсынады.
Ал бүгінгі әлемде бұл — ең құнды ресурс.
Ескі маршруттар бұзылып жатқан кезде, жаңасын ұсынғандар жеңеді.
Мәскеуден кейін: өңірлердің логикасы өзгереді
Ең күрделі сұрақ — Ресейдің және оның аймақтарының болашағы.
Бірақ бұл жерде эмоциядан гөрі экономикаға қарау маңызды.
Қазіргі модель — бұл ресурстар жоғарыға қайта бөлінетін қатаң вертикаль. Ал көптеген аймақтардың логистикасы, нарықтары мен өндірістік байланыстары шын мәнінде Мәскеуге емес, көрші елдерге бағытталған.
Сібір — Қытайға.
Еділ бойы — Каспий мен Орталық Азияға.
Солтүстік Кавказ — Таяу Шығысқа.
Міне, негізгі аргумент:
нарық географиясы саяси модельмен сәйкес келмейді.
Конфигурация өзгерген жағдайда бұл аймақтар жаңа экономикалық байланыстарға тезірек бейімделе алады — нарыққа жақындығы, ресурстары және логистикасы арқылы.
Сондықтан трансформация — тек қауіп емес.
Бұл — экономикалық тұрғыдан түсінікті процесс.
Еуразия әлдеқашан өзгерді — оны бәрі бірдей әлі түсінген жоқ
Негізгі өзгеріс әлдеқашан басталды.
Транзит жаңа бағыттармен жүріп жатыр.
Энергетика әртараптандырылуда.
Жаңа сенім орталықтары қалыптасуда.
Киев өз орнын қауіпсіздік пен энергетика арқылы алып жатыр.
Астана — логистика, дипломатия және тұрақтылық арқылы.
Мәскеу енді жалғыз орталық емес.
Жаңа жүйеде жеңетіндер — бұрынғы модельді ұстап қалғандар емес.
Жаңа жүйеге бірінші болып кіргендер.
Өйткені Еуразия шынымен қайта құрылып жатыр.
Және бұл процесс оны бәрі мойындағанша күтпейді.
Қазақстандағы бесінші колонна: мемлекеттер қалай іштен бұзылады
Altyn-orda.kz сайты 2009 жылдың қазан айынан бастап жұмыс жасауда. Біз 13 жыл бойы еліміздегі және әлемдегі маңызды ақпараттарды таратудамыз.
Материалды көшіріп басу кезінде Altyn-orda.kz сайтына тікелей гиперсілтеме көрсету міндетті.
Енді бізде өзіміздің мобильдік қосымша бар. Барлық уақытта маңызды жаңалықтардан хабардар болыңыз! Көшіріп алыңыз!
