Қазақстан парадоксы: баға халықты алаңдатады, бірақ әлеуметтік оптимизм артып келеді
Алғаш қарағанда — түсініксіз жағдай. Қазақстандықтар алдағы бір жылда инфляция үдеуі мүмкін деп жиі ойлай бастады, бірақ сонымен қатар ұзақ мерзімді болашаққа деген сенімі күшейіп келеді. Қазақстан Ұлттық банкі жүргізген сауалнама деректері көрсеткендей, қысқа мерзімді алаңдаушылық стратегиялық оптимизмді жоққа шығармайды.
Сауалнамаға сәйкес, алдағы 12 айда инфляция өседі деп күтетіндердің үлесі артқан. Бағалар өзгеріссіз қалады дегендер азайған. Ал инфляция бәсеңдейді деп сенетіндер саны әлі де төмен деңгейде. Яғни, жақын болашақ халық үшін белгісіздік кезеңі ретінде қабылданады.
Бұл белгісіздік тағы бір көрсеткіштен көрінеді: респонденттердің шамамен 58%-ы бағаның нақты қаншаға өсетінін айта алмаған. Халық инфляциялық қысымды сезінеді, бірақ оның нақты ауқымын бағалай алмай отыр. Қалған жауаптар кең диапазонда — салыстырмалы түрде қалыпты өсімнен бастап, айтарлықтай жоғары деңгейге дейін.
Алайда бес жылдық перспективада жағдай өзгереді. Көбірек қазақстандықтар инфляция 2031 жылға қарай 4–6% деңгейіне түседі деп сенеді. Бұл маңызды белгі: халық жүйелі дағдарыс күтпейді. Керісінше, экономиканың тұрақтануына деген сенім қалыптасып келеді.
Нақты деректер де осы үрдісті ішінара растайды. Наурыз айында жылдық инфляция 11%-ға дейін төмендеді және бұл төмендеу қатарынан жетінші ай жалғасып отыр. Сонымен қатар, Қазақстан Ұлттық банкі базалық мөлшерлемені (қазіргі деңгейі 18%) жыл соңына қарай төмендету мүмкіндігін қарастыруда. Әдетте мұндай қадам экономикалық жағдайдың тұрақтанып келе жатқанын білдіреді.
Маңыздысы — инфляция тек статистика емес, бұл күтулер. Адамдар болашаққа сенсе, бүгінгі мінез-құлқы да өзгереді: олар дүрлікпейді, шығындарын ақылмен жоспарлайды, сұранысты шамадан тыс арттырмайды. Ал керісінше жағдайда, қорқыныштың өзі инфляцияны күшейтуі мүмкін.
Сондықтан қазіргі жағдай тек сырттай қарағанда ғана парадокс сияқты. Қазақстандықтар бір мезгілде қысқа мерзімді тәуекелдерді мойындай отырып, ұзақ мерзімді тұрақтылыққа сенеді. Бұл — қоғамның жетілгенінің белгісі.
Ақырында, бес жылдық оптимизм бір жылдық қорқыныштан әлдеқайда маңызды болуы мүмкін. Себебі дәл осы ұзақ мерзімді күтулер инвестицияны, тұтынуды және тұтастай алғанда елдің экономикалық болашағын қалыптастырады.
Қазақстан Еуразияны қайта жинап жатыр: темір жол XXI ғасырдың басты қаруына айналды
Altyn-orda.kz сайты 2009 жылдың қазан айынан бастап жұмыс жасауда. Біз 13 жыл бойы еліміздегі және әлемдегі маңызды ақпараттарды таратудамыз.
Материалды көшіріп басу кезінде Altyn-orda.kz сайтына тікелей гиперсілтеме көрсету міндетті.
Енді бізде өзіміздің мобильдік қосымша бар. Барлық уақытта маңызды жаңалықтардан хабардар болыңыз! Көшіріп алыңыз!
