Қазақстан паспорты халықаралық рейтингте тағы да Орталық Азиядағы ең жоғары көрсеткішке ие болды. Еліміздің азаматтары әлемнің ондаған мемлекетіне алдын ала виза рәсімдемей немесе жеңілдетілген тәртіппен сапарлай алады. Бұл Қазақстанның халықаралық байланыстары мен азаматтардың шетелге шығу мүмкіндіктерінің кең екенін көрсетеді.
Henley Passport Index халықаралық паспорттар рейтингінің 2026 жылғы қазан айында жарияланған мәліметіне сәйкес, Қазақстан әлем бойынша 66-орынға орналасты. Қазақстандықтарға 77 туристік бағытқа алдын ала визасыз бару мүмкіндігі берілген. Осы көрсеткіш бойынша еліміз Орталық Азия мемлекеттерінің барлығынан алда тұр.
Аймақта Қазақстаннан кейін Қырғызстан мен Өзбекстан орналасқан. Қырғыз паспорты рейтингте 81-орынға, ал Өзбекстан 82-орынға ие болды. Тәжікстан 87-орынға жайғасса, Түрікменстан 93-орында тұр.
Осылайша, Қазақстан мен көршілес мемлекеттер арасындағы айырмашылық айтарлықтай байқалады. Мәселен, Қазақстан азаматтарына қолжетімді бағыттар саны Қырғызстан мен Өзбекстан азаматтарына қарағанда көбірек.
Қазақстандықтар қай елдерге еркін бара алады?
Бүгінде Қазақстан азаматтары Түркия, Қытай, Грузия, Біріккен Араб Әмірліктері, Малайзия, Таиланд, Әзербайжан және басқа да бірқатар мемлекетке визасыз бара алады.
Әсіресе Қытаймен өзара визасыз режимнің енгізілуі қазақстандықтар үшін жаңа мүмкіндіктер ашты. Бұл шешім туристік сапарларды жеңілдетіп қана қоймай, екі ел арасындағы сауда, кәсіпкерлік және мәдени байланыстардың дамуына да қолайлы жағдай жасады.
Түркия, Грузия және Біріккен Араб Әмірліктері де қазақстандықтар жиі баратын бағыттардың қатарында. Мұндай елдерге сапарлау үшін күрделі визалық рәсімдерден өтудің қажеті жоқ.
Дегенмен визасыз кіру мүмкіндігі барлық елде бірдей шартпен берілмейді. Кейбір мемлекеттерде болу мерзіміне шектеу қойылса, енді бірінде электрондық рұқсат немесе қосымша құжат талап етілуі мүмкін.
Әлемде Сингапур көш бастап тұр
Әлемдік рейтингте ең жоғары көрсеткіш Сингапурға тиесілі. Бұл елдің азаматтары 192 бағытқа алдын ала визасыз бара алады.
Алдыңғы қатарда Жапония, Оңтүстік Корея, Біріккен Араб Әмірліктері және бірқатар Еуропа мемлекеттері де бар.
Бұл елдердің халықаралық сапар мүмкіндіктерінің кең болуы олардың көптеген мемлекетпен визалық келісімдер жасасқанын және азаматтарына шетелге шығу үшін қолайлы жағдай қалыптасқанын көрсетеді.
Қазақстан әзірге әлемдік көшбасшылардан едәуір төмен тұрғанымен, Орталық Азиядағы өз орнын сақтап келеді.
Паспорттың қуаты неліктен маңызды?
Қазіргі заманда паспорттың халықаралық мүмкіндігі азаматтардың шетелге қаншалықты еркін шыға алатынын сипаттайтын көрсеткіштердің біріне айналды.
Визасыз бағыттардың көп болуы қарапайым азаматтар үшін де, кәсіпкерлер үшін де маңызды. Туристер шетелге сапарын жеңіл жоспарлай алады, ал бизнес өкілдері халықаралық кездесулерге қатысу кезінде уақыт пен қаржыны үнемдейді.
Сондай-ақ мұндай мүмкіндіктер жастардың халықаралық білім беру бағдарламаларына қатысуына, ғылыми және мәдени байланыстарды дамытуына қолайлы жағдай туғызады. Алайда шетелде оқу немесе жұмыс істеу үшін көп жағдайда жеке рұқсат қажет.
Қазақстан үшін визасыз қатынас географиялық тұрғыдан да маңызды. Еліміз Еуропа мен Азияның түйіскен тұсында орналасқандықтан, халықаралық көлік, сауда және туристік байланыстарды дамытуға мүдделі.
Соңғы жылдары Қазақстан Қытаймен, Түркиямен, Орталық Азия мемлекеттерімен және басқа да серіктестерімен қарым-қатынасты кеңейтуге назар аударып келеді. Мұндай байланыстар азаматтардың халықаралық қозғалысын жеңілдетуге де ықпал етуі мүмкін.
Қазақстанның алдында қандай міндет тұр?
Орталық Азиядағы көшбасшылық маңызды жетістік болғанымен, Қазақстан үшін халықаралық сапар мүмкіндіктерін одан әрі кеңейту өзекті болып қала береді.
Әсіресе Еуропа елдеріне сапарлау мәселесі қазақстандықтар үшін маңызды. Қазіргі уақытта Шенген аймағына бару үшін Қазақстан азаматтарына виза қажет.
Егер алдағы уақытта Еуропалық одақпен визалық рәсімдерді жеңілдету бағытындағы келіссөздер нәтижелі болса, бұл туризмге, іскерлік байланыстарға және азаматтардың халықаралық сапарларына оң әсер етуі мүмкін.
Сонымен бірге халықаралық рейтингтегі орын тұрақты емес. Ол мемлекеттердің визалық саясатына, жаңа келісімдерге және қолданыстағы ережелердің өзгеруіне қарай жаңарып отырады.
Қазақстан паспортының Орталық Азиядағы көшбасшылық орнын сақтауы еліміз азаматтарының халықаралық сапар мүмкіндіктері жағынан аймақта алда екенін көрсетеді. Ендігі маңызды бағыт — визасыз қатынас географиясын кеңейтіп, қазақстандықтардың әлемнің өзге мемлекеттеріне еркін саяхаттауына жағдай жасау.
Дереккөз: Henley Passport Index, 2026 жыл.
