Ресейлік депутат қазақтарды мақтағаны үшін «шетел агенті» атанды

Кейде бір ғана сөз саяси мансапты қауіпке тігуге жеткілікті. Дәл осындай жағдай Алматыда сөз сөйлеген ресейлік депутатпен болды. Ол өз баяндамасында посткеңестік кеңістіктегі халықтардың ұлттық болмысы туралы айтып, күтпеген жерден қазақтарды мысалға келтірді — еркіндік сезімін және өз мемлекеттілігін сақтай алған халық ретінде. Көп ұзамай оның аты Ресейдегі «шетел агенттері» тізімінде пайда болды.

Алғаш қарағанда бұл қабылдаушы тарапқа айтылған қарапайым комплимент сияқты көрінді. Депутат дала мәдениеті, тәуелсіздік дәстүрі және қазақтар үшін еркіндік әрқашан ұлттық мінездің бір бөлігі болғаны туралы айтты. Алайда сөздің айтылған контексті бұл пікірді әлдеқайда сезімтал етті.

Мәселе тек Қазақстан туралы емес еді. Сібір мен Қиыр Шығыс халықтарының болашағы жөнінде ой қозғаған саясаткер әртүрлі тарихи жолдарды салыстырды. Сол жерде ол мынадай мысал келтірді: Кеңес Одағы тарағаннан кейін өз мемлекетін құрып, ұлттық субъектілігін сақтай алған көрші халық.

Ресейде бұл салыстыру басқаша қабылданды. Саяси элитаның бір бөлігі бұл сөздерден тым ашық ишара көрді. «Еркін қазақтар» туралы айтылған пікір кейбіреулер үшін қолайсыз сұрақты еске салғандай болды: неге кейбір халықтар өз мемлекеттілігіне қол жеткізді, ал басқалары — жоқ?

Реакция ұзақ күттірмеді. Саяси қарсыластары депутатты аймақтық ұлттық қозғалыстарды қолдайтын идеяларды насихаттады деп айыптады. Осыдан кейін Ресей Әділет министрлігі оны «шетел агенттері» реестріне енгізді.

Сондай-ақ оқыңыз:

Кейін депутаттың өзі тек мәдени ерекшеліктер туралы айтып, Қазақстан тарихына құрмет білдіргенін мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл әр халықтың өз даму жолы бар екенін мойындаудың қарапайым көрінісі ғана болған.

Алайда бұл оқиға бір ғана сөздің аясынан әлдеқашан шығып кетті. Әлеуметтік желілерде енді тек сол сөйлем ғана емес, қарапайым салыстырудың неге мұндай қатты реакция туғызғаны да қызу талқыланып жатыр.

Кейде бір мысал кез келген ұраннан да әсерлі болады. Әсіресе ол мысал — бір кездері еркіндік пен мемлекеттілікті қорғауға тұрарлық құндылық деп шешкен көрші халық туралы болса.

Altyn-Orda.kz