Жапон технологиялары Қазақстан индустриясы үшін: Еуразиядағы жаңа өнеркәсіп дәуірінің басталуы
Кейде индустриялық революциялар даңғаза саяси мәлімдемелерден емес, инженерлер мен өнеркәсіпшілер арасындағы тыныш келіссөздерден басталады. Дәл осындай сәттерде тұтас құрлықтың экономикалық картасын өзгертуге қабілетті жаңа өндірістік орталықтар пайда болады.
Бүгінде осындай үдеріс Қазақстан аумағында басталуы мүмкін. Табиғи ресурстарға бай және Еуропа мен Азияның арасында тиімді географиялық орналасқан ел әлемдегі ең технологиялық дамыған мемлекеттердің бірі — Жапониямен өнеркәсіптік ынтымақтастықты барған сайын белсенді түрде талқылап жатыр.
Бір қарағанда, бұл дәстүрлі экономикалық серіктестік сияқты көрінуі мүмкін. Алайда бұл келіссөздердің артында әлдеқайда ауқымды үдеріс жатуы ықтимал. Қазақстан уран, мыс, сирек жер металдары және басқа да стратегиялық ресурстардың ірі қорына ие. Ал Жапония, керісінше, табиғи байлықтарға аса бай болмаса да, қуатты инженерлік мектебі мен әлемдегі ең дамыған индустриялық кешендердің біріне ие.
Дәл осы екі фактордың — ресурстар мен технологиялардың — үйлесуі Еуразия кеңістігіндегі индустриялық күштердің тепе-теңдігін өзгертуі мүмкін жаңа өнеркәсіптік модельдің қалыптасуына жол аша алады.
Шикізаттан жоғары технологиялы өндірісқа
Ондаған жылдар бойы көптеген ресурстық елдердің экономикасы қарапайым формулаға негізделді: шикізатты өндіру және оны экспорттау. Алайда қазіргі заманғы өнеркәсіп мүлде басқа даму моделін талап етеді. Бұл модельде негізгі құндылық шахталар мен кеніштерде емес, жоғары технологиялы зауыттарда жасалады.
Дәл осы жерде жапон технологиялары шешуші рөл атқара алады. Жапония өнеркәсіптік автоматтандыру саласында әлемдік көшбасшылардың бірі болып саналады. Роботтандырылған өндірістік желілер мен «ақылды зауыттар» өнімділікті едәуір арттырып, өндіріс шығындарын азайтуға мүмкіндік береді.
Fanuc және Yaskawa Electric сияқты жетекші жапон компаниялары әлемнің мыңдаған кәсіпорындарында жұмыс істейтін өнеркәсіптік роботтарды шығарады. Осындай жүйелерді қазақстандық зауыттарда енгізу заманауи индустрия қалыптастырудағы маңызды қадам болуы мүмкін.
Тағы бір болашағы зор бағыт — сирек жер металдарын өңдеу. Бұл элементтер аккумуляторларда, электр қозғалтқыштарында, спутниктік жүйелерде және заманауи электроникада кеңінен қолданылады. Қазақстанда мұндай ресурстардың қоры мол, алайда басты мәселе — олардың жоғары технологиялы өңделуі.
Бұл салада Sumitomo Corporation және JOGMEC сияқты жапон корпорациялары үлкен тәжірибе жинақтаған. Мұндай технологиялардың Қазақстанда пайда болуы елге тек шикізат экспорттаушы ғана емес, әлемдік индустрия үшін стратегиялық материалдар өндіруші болуға мүмкіндік берер еді.
Инженерлік мәдениет және жаңа энергетика
Алайда өнеркәсіптік ынтымақтастық тек жаңа зауыттар салумен ғана шектелмейді. Жапон индустриясы өзінің ерекше инженерлік философиясымен де танымал. Оның негізінде өндіріс үдерістерін үздіксіз жетілдіру, сапаға ерекше назар аудару және еңбекті тиімді ұйымдастыру жатыр.
«Кайдзен» деп аталатын бұл жүйе XX ғасырдың екінші жартысындағы әйгілі жапон экономикалық ғажайыбының негізгі факторларының біріне айналды. Осындай тәсілдерді енгізу Қазақстан өнеркәсібінің дамуына да маңызды әсер етуі мүмкін.
Ынтымақтастықтың тағы бір маңызды бағыты — жаңа энергетика. Жапония болашақ энергия көздерінің бірі ретінде қарастырылатын сутек энергетикасын белсенді түрде дамытып келеді.
Mitsubishi Heavy Industries және Toshiba сияқты ірі жапон корпорациялары сутекті өндіру мен пайдаланудың өнеркәсіптік жүйелерін әзірлеумен айналысып жатыр. Жел және күн энергетикасының зор әлеуетіне ие Қазақстан үшін мұндай технологиялар жаңа мүмкіндіктер ашуы мүмкін.
Егер мұндай жобалар жүзеге асса, Қазақстан тек ресурстар жеткізушісі ғана емес, Еуразиядағы маңызды индустриялық орталықтардың біріне айналуы ықтимал. Бұл жағдайда Жапониямен ынтымақтастық жай ғана экономикалық жоба емес, бүкіл Еуразия кеңістігінде жаңа өнеркәсіп дәуірін қалыптастыруға жасалған маңызды қадам болмақ.
ҚҰҚ екі сепаратисті іздеуде: олар Ресейге көмір вагонымен қашып кеткен болуы мүмкін
Altyn-orda.kz сайты 2009 жылдың қазан айынан бастап жұмыс жасауда. Біз 13 жыл бойы еліміздегі және әлемдегі маңызды ақпараттарды таратудамыз.
Материалды көшіріп басу кезінде Altyn-orda.kz сайтына тікелей гиперсілтеме көрсету міндетті.
Енді бізде өзіміздің мобильдік қосымша бар. Барлық уақытта маңызды жаңалықтардан хабардар болыңыз! Көшіріп алыңыз!
