Тағы бір сепаратист ісі бойынша сот нүкте қойды: әлеуметтік желілерде өшпенділік қоздырғаны үшін 4 жыл

Қазақстанда тағы да бір маңызды жайт еске салынды: сөздің нақты салдары болады. TikTok-та ұлтаралық араздықты қоздырғаны үшін түрме жазасын алған Астана тұрғынының оқиғасы соңғы жылдардағы ең резонансты істердің біріне айналды.

Сот Наталья Свириденконы тікелей эфир барысында қазақтарға және олардың балаларына қатысты қорлау сөздер айтып, өлтіруге және зорлық-зомбылыққа шақырғаны үшін кінәлі деп таныды. Іс материалдарына сәйкес, бұл жай ғана эмоцияға берілген сөз емес, тұтас бір ұлтқа бағытталған саналы агрессия болған. Нәтижесінде әйелге орташа қауіпсіздік колониясында төрт жыл бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды.

Бұл оқиға бірнеше себеп бойынша айрықша назар аудартты. Біріншіден, ол әлеуметтік желілер енді «сұр аймақ» емес екенін, онда айтылған әрбір сөз үшін жауапкершілік бар екенін көрсетеді. TikTok та, басқа платформалар сияқты, заң аясында жұмыс істейді. Екіншіден, мемлекет нақты сигнал беріп отыр: ұлтаралық татулық — жай ғана ұғым емес, ел тұрақтылығының негізі, ал оны бұзғандарға қатаң жауапкершілік қарастырылған.

Қазақстан тарихи тұрғыда көпұлтты қоғам ретінде қалыптасты. Мұнда ондаған этнос өкілдері өмір сүреді және дәл осы тепе-теңдік, өзара құрмет пен төзімділік қоғамдық келісімнің іргетасына айналды. Бұл жүйені бұзуға бағытталған кез келген әрекет тек жекелеген топтарға ғана емес, бүкіл елге қауіп ретінде қабылданады.

Бұл істің қоғамда кең талқылануы да маңызды. Әлеуметтік желі қолданушыларының көбі үкімді заңды нәтиже деп бағалады, себебі әңгіме тікелей зорлық-зомбылыққа шақыру туралы болды. Сонымен қатар, бұл жағдай сөз бостандығы мен жауапкершілік арасындағы шекара мәселесін де қайта көтерді.

Негізінде жауап заңда әлдеқашан берілген. Сөз бостандығы өшпенділік пен зорлық-зомбылыққа шақыру басталған жерде тоқтайды. Ал цифрлық дәуір бұл қағиданы жоққа шығармайды, керісінше оның маңызын арттыра түседі.

Астанадағы бұл оқиға — жай ғана жеке жағдай емес. Бұл — қазіргі заманда жария айтылған әр сөздің салмағы бар екенін еске салатын нақты белгі. Кейде оның бағасы да болады.

Қазақстан және ежелгі жазу құпиясы: қазақтардың өз өркениеті болды ма?

 
Жақында ғана дала тек ауызша дәстүр кеңістігі ретінде қабылданатын. Көшпенділер, шексіз көкжиек, ұрпақтан ұрпаққа берілетін жад. Ал жазу мәдениеті көбіне отырықшы өркениеттермен — Месопотамиямен, Мысырмен, Қытаймен байланыстыратын. Бұл көзқараста дала …