Иран өзгеруде: биліктің үшінші буыны Батыспен мәмілеге ставка жасауда
Бүгінде Иран тарапынан айтылып жатқан «бейбітшілік сигналы» шын мәнінде әлдеқайда терең үдерісті — иран билігінің логикасының өзгеруін білдіруі мүмкін.
Мәселе тек тактикада емес.
Мәселе — буында.
Үшінші буын — жаңа басымдықтар
Иран өз саяси эволюциясында бірнеше кезеңнен өтті.
Бірінші буын — революциялық. Ол идеологияға, қарсы тұруға және қоғамды жұмылдыруға негізделді. Бірақ ол жойылды.
Екінші буын — анағұрлым прагматикалық болғанымен, әлі де идеологиялық шеңберден шыға алмады. Ол да соққыларға шыдамай, тарих сахнасынан кетті.
Бүгін сахнаға үшінші буын шығып отыр.
Және дәл осы буын қазіргі Ислам Республикасының тарихындағы ең аз идеологияланған буын болуы мүмкін.
Бұл — революциядан кейін өскен адамдар. Олар Батыспен күрес жағдайында емес, Батыс жаһандық шындықтың бір бөлігіне айналған әлемде қалыптасты.
Және бұл бәрін өзгертеді.
Жау емес, прагматиктер
Осы тұрғыдан қарасақ, Иранның «бейбіт риторикасы» әлсіздік ретінде көрінбейді.
Бұл — рационалдандыру әрекеті.
Жаңа билік буыны түсінеді: шексіз қарсы тұру — тығырық. Санкциялар, оқшаулану, технологиялар мен нарықтарға шектеулі қолжетімділік — мұның бәрі елдің дамуын тежейді.
Егер мәміле арқылы жағдайды өзгерту мүмкіндігі болса — олар оны пайдаланады.
Әрі бұл қадам қатаң әрі прагматикалық болады.
Айтылмайтын мәдени фактор
Тағы бір маңызды, бірақ сирек айтылатын фактор бар.
Иран элитасының жаңа буыны — әлемнен толық оқшауланған адамдар емес.
Олар Батыс мәдениетімен таныс.
Оның тартымдылығын түсінеді.
Және ең маңыздысы — оны міндетті түрде қауіп ретінде қабылдамайды.
Бұл өз болмысынан бас тарту дегенді білдірмейді.
Бірақ бұл бұрын ымыраны мүмкін емес еткен идеологиялық қатаңдықтың әлсіреуін білдіреді.
Қақтығыс емес, мәміле
Осы логикада Тегеранның қадамдары басқаша көрінеді.
Бұл бейбітшілік сұрау емес.
Бұл — мәміле ұсыну:
біз шиеленісті төмендетеміз — сіздер экономикалық мүмкіндіктерді ашасыздар.
Егер тараптар келісімге келе алса, онда әңгіме тек уақытша бәсеңдеу туралы емес, США пен Иран арасындағы қатынастарды ұзақ мерзімді қайта жүктеу туралы болуы мүмкін.
Қорытынды
Иран өзгеріп жатыр — оны мәжбүрлегендіктен емес.
Оны басқарып отырған адамдар өзгергендіктен.
Биліктің үшінші буыны — аз идеологияланған, анағұрлым прагматикалық және, мүмкін, әлемге ашығырақ.
Егер бұл рас болса, онда біз тек қақтығыстағы үзілісті емес,
оның аяқталуына берілген мүмкіндікті көріп отырмыз.
Трамп санкциялармен қорқытты. Қазақстан тәуекел аймағында
Altyn-orda.kz сайты 2009 жылдың қазан айынан бастап жұмыс жасауда. Біз 13 жыл бойы еліміздегі және әлемдегі маңызды ақпараттарды таратудамыз.
Материалды көшіріп басу кезінде Altyn-orda.kz сайтына тікелей гиперсілтеме көрсету міндетті.
Енді бізде өзіміздің мобильдік қосымша бар. Барлық уақытта маңызды жаңалықтардан хабардар болыңыз! Көшіріп алыңыз!
