ЕО-ның 20-шы санкциялар пакеті енді жай саяси сигналдар туралы емес — бұл Ресейдің бүкіл экспорттық жүйесінің «тынысын» тарылтуға бағытталған әрекет.
Бұрын шектеулер шеткі тұстарға соққы беріп, түрлі айналып өту жолдарын қалдырса, енді соққы дәл ортасына бағытталды — мұнайға, логистикаға және жүйені ұстап тұрған көлеңкелі схемаларға.
Бұл жолды емес, бүкіл артерияны жауып тастағанмен бірдей.
Алғашқы санкциялардан кейін Ресей балама жүйе құрды: танкерлердің «көлеңкелі флоты», мұнайды теңізде тікелей қайта тиеу, үшінші елдер арқылы күрделі тізбектер, ашық емес компаниялар арқылы сақтандыру. Бұл жүйе астыртын экономика сияқты жұмыс істеді — көрікті емес, бірақ тиімді.
Енді соққы дәл соған бағытталуда.
Шектеулерге кемелер, сақтандыру компаниялары, делдалдар — мұнайдың әлемдік нарыққа жетуін қамтамасыз етіп тұрған бүкіл көрінбейтін инфрақұрылым ілінеді.
Іс жүзінде ЕО Ресейдің тек өзіне ғана емес, оның айналып өту моделін бөлшектеп, толықтай бұзуға тырысуда.
Бірақ негізгі мәні бұдан да терең.
Ресей үшін мұнай — жай ғана тауар емес. Бұл экономиканың қаны. Бұл валюталық түсім, бюджет, әлеуметтік төлемдер және түптеп келгенде мемлекеттің тұрақтылығы.
Мұнайға соққы беру — жүрекке соққы бергенмен тең, тек әсері уақыт өте байқалады.
Міне, ең қиын тұсы осы жерде басталады.
Мұндай санкциялар бірден күйреуге әкелмейді. Олар басқаша жұмыс істейді — баяу, жүйелі түрде, ай сайын күшейетін қысым сияқты.
Логистика қымбаттайды.
Табыс азаяды.
Схемалар күрделене түседі.
Тәуекелдер өседі.
Бұл жарылыс емес. Бұл — тұншықтыру.
Бірақ екінші жағы да бар.
Ресей бірнеше рет бейімделе алатынын көрсетті. Мұнай ағындары Азияға бағытталады, жаңа делдалдар пайда болады, ал нарық су сияқты — әрдайым айналып өтудің жолын табады.
Сондықтан мәселе «бұл санкциялар жүйені құлата ма?» дегенде емес.
Мәселе — ол қаншалықты әлсірейді.
ЕО-ның есебі дәл осында: бірден жою емес, біртіндеп әлсірету.
Күн сайын.
Келісімшарт сайын.
Танкер сайын.
Бір сәтте жүйе бір соққыдан емес, жиналған қысымнан шыдас бермеуі мүмкін.
Сонда салдары бұрынғы барлық санкциялардан да ауыр болуы ықтимал.
Өйткені бұл жай санкциялар емес.
Бұл — сарқылуға бағытталған ойын.
Altyn-Orda.kz
