Жошы ханның ДНҚ-сы тарихты өзгертуде: Қазақстанда Еуразияның өткенін қайта жазуы мүмкін жаңалық жарияланды
Қазақстанда Жошы ханның шығу тегі туралы ғана емес, жалпы дала тарихының логикасын өзгертуі мүмкін зерттеу нәтижелері туралы мәлімделді. Қазірдің өзінде бұл тұжырымдар тарихшылар арасында қызу пікірталас тудырып отыр.
Әңгіме Жошы хан кесенесінен алынған қалдықтарды зерттеудің жаңа кезеңі туралы. Бұл тұлға ғасырлар бойы Алтын Орданың пайда болуы мен Еуразиядағы саяси құрылымның негізін түсіндірудің өзегіне айналған. Бұл жолы зерттеу тек жылнамаларға емес, заманауи ғылыми әдістерге де сүйенеді.
Зерттеушілердің мәліметінше, пәнаралық тәсілдер қолданылған — генетикалық талдау, радиокөміртекті даталау және тарихи деректермен салыстыру. Негізгі қорытындылардың бірі — Шыңғыс хан ұрпақтарымен байланыстырылатын C2 гаплогруппасының анықталуы.
Егер бұл нәтижелер расталса, Жошының шығу тегі туралы ұзаққа созылған дауда маңызды дәлел болуы мүмкін.
Зерттеушілердің бағалауынша, табылған қалдықтардың дәл Жошы ханға тиесілі болу ықтималдығы шамамен 90%-ға жетеді. Радиокөміртекті талдау да оның дәуіріне сәйкес келетін кезеңді көрсетеді, ғылыми ауытқу шегін ескере отырып.
Алайда дәл осы жерде негізгі мәселе басталады.
Мұндай қорытындылар тәуелсіз тексеруді және халықаралық ғылыми қауымдастықтың мойындауын қажет етеді. Тарихта бастапқыда сенсация болған көптеген жаңалықтардың кейін терең зерттеу барысында қайта қаралғаны белгілі. Бірақ осы кезеңнің өзінде-ақ бұл гипотезаның өткенді қабылдау тәсілін өзгертуі мүмкін екені анық.
Егер Жошының Шыңғыс ханның тікелей мұрагері екені кең ғылыми деңгейде дәлелденсе, оның салдары бір ғана тұлғаның өмірбаянымен шектелмейді.
Бұл жағдайда Жошы ұлысы империяның жай бір тармағы емес, оның негізгі жалғасы — Еуразияның үлкен бөлігінің мемлекеттік құрылымы қалыптасқан саяси өзек ретінде қарастырылады. Бұл сабақтастық желісін күшейтеді: дала империялық моделінен — Алтын Ордаға, одан Қазақ хандығына және қазіргі Қазақстанға дейін.
Мұндай көзқарас тарихты түсінудің өзін өзгертеді.
Мемлекеттілік енді бір-бірінен бөлек кезеңдердің жиынтығы ретінде емес, формалары өзгергенімен, билік, басқару және кеңістікті ұйымдастыру логикасы сақталатын ұзақ әрі тұтас процесс ретінде қабылданады.
Символдық маңызы да ерекше. Әлемдік тәжірибеде ірі империялардан бастау алатын мемлекеттер тарихи субъектілігін күшейтеді. Осы тұрғыдан алғанда, Шыңғыс хан әулетімен тікелей байланыс тек ғылыми ғана емес, өркениеттік факторға айналады.
Дегенмен дәл осы жерде пікірталас аймағы да пайда болады.
Дала империялары ешқашан этникалық тұрғыдан біртекті болмаған. Олар күрделі одақтар жүйесіне негізделді, онда бірегейлік икемді, ал шекаралар шартты болды. Сондықтан мәселе «Жошы кімнің ұлы болды» деген қарапайым сұрақпен шектелмейді. Ол одан да терең тақырыпты қозғайды: даладағы биліктің табиғатын қалай түсіну керек — этникалық па, әлде ұлттан жоғары құбылыс па.
Сондықтан жаңа деректер пікірталасты жаппайды — керісінше, оны жаңа деңгейге шығарады.
Бірақ басты әсер қазірдің өзінде байқалды.
Тарих енді қатып қалған нұсқа емес — ол қайтадан тірі ғылымға айналып отыр, мұнда ең тұрақты түсініктердің өзі қайта қаралуы мүмкін.
Егер бұл тұжырымдар расталса, бірнеше жылдан кейін Еуразия тарихы мүлде басқаша оқылады — бөгде империялардың шеткері жалғасы ретінде емес, қазіргі әлемнің қалыптасуында шешуші рөл атқарған дербес тарихи желі ретінде.
Шыңғыс хан Моңғолиядан емес пе? Ескі карталар мен шежірелер үйреншікті нұсқаны бұзады
Altyn-orda.kz сайты 2009 жылдың қазан айынан бастап жұмыс жасауда. Біз 13 жыл бойы еліміздегі және әлемдегі маңызды ақпараттарды таратудамыз.
Материалды көшіріп басу кезінде Altyn-orda.kz сайтына тікелей гиперсілтеме көрсету міндетті.
Енді бізде өзіміздің мобильдік қосымша бар. Барлық уақытта маңызды жаңалықтардан хабардар болыңыз! Көшіріп алыңыз!
