Еуропа өзгерісті байқады: Қазақстанда орыс тілінің ықпалы әлсіреп келеді — және бұл енді саясат
Еуропада Қазақстандағы тілдік тепе-теңдік өзгеріп жатқаны туралы жиі айтыла бастады. Ондаған жылдар бойы қалаларда басым болған орыс тілі біртіндеп өз позициясын әлсіретіп келеді. Мұнда мәселе тыйымдарда емес — қоғамның өз ішінде жүріп жатқан терең үдерістерде.
Әңгіме жай ғана тіл туралы емес. Бұл — бірегейлік, тарихи жады және елдің болашағы туралы мәселе.
КСРО ыдырағаннан кейін Қазақстан ұзақ уақыт бойы екітілді модельді сақтап келді, онда орыс тілі қалалық өмірдің, бизнестің және медианың негізгі тілі болып қалды. Бірақ қазір жағдай өзгеруде. Мемлекет қазақ тілінің рөлін жүйелі түрде күшейтіп келеді — және бұл өз нәтижесін беруде. Жастар барған сайын қазақ тілін қарым-қатынас, білім алу және өзін-өзі таныту тілі ретінде таңдай бастады.
Еуропалық сарапшылар үшін бұл посткеңестік трансформацияның заңды кезеңі сияқты көрінеді. Ел бұрынғы империяның мәдени орбитасынан біртіндеп шығып, өзінің жаңа моделін қалыптастырып жатыр — мұнда тіл тәуелсіздіктің негізгі элементіне айналады.
Бірақ маңыздысы: бұл ығыстыру туралы емес. Орыс тілі әлі де күшті әрі сұранысқа ие. Ол іскерлік ортада, медиада және ұлтаралық қатынаста кеңінен қолданылады. Алайда оның мәртебесі өзгеруде — үстем тілден бірнеше маңызды тілдің біріне айналып келеді.
Сонымен қатар ағылшын тілінің ықпалы да күшейіп отыр — әсіресе технология, білім беру және халықаралық экономика салаларында. Бұл әр тіл өз функциясын атқаратын жаңа үштілді шындықты қалыптастырады.
Елден тыс сарапшылардың негізгі қорытындысы: Қазақстан тыныш, бірақ терең трансформация кезеңінен өтіп жатыр. Қақтығыстарсыз және тыйымдарсыз мәдени кеңістік қайта бөлінуде — және тіл осы үдерістің басты маркерлерінің біріне айналуда.
Сондықтан бұл тақырып Еуропада ерекше қызығушылық тудырып отыр. Өйткені оның артында әлдеқайда кең сұрақ тұр: Қазақстан қай бағытта қозғалып жатыр — және XXI ғасырда қандай бірегейлікті қалыптастырады.
Altyn-Orda.kz
Жошы ханның ДНҚ-сы тарихты өзгертуде: Қазақстанда Еуразияның өткенін қайта жазуы мүмкін жаңалық жарияланды
Altyn-orda.kz сайты 2009 жылдың қазан айынан бастап жұмыс жасауда. Біз 13 жыл бойы еліміздегі және әлемдегі маңызды ақпараттарды таратудамыз.
Материалды көшіріп басу кезінде Altyn-orda.kz сайтына тікелей гиперсілтеме көрсету міндетті.
Енді бізде өзіміздің мобильдік қосымша бар. Барлық уақытта маңызды жаңалықтардан хабардар болыңыз! Көшіріп алыңыз!
