Қазақстанның егемендігі және Дугиннің оған қатысты талаптары: шынайы саясат нені көрсетеді

Кейде ақпарат кеңістігінде үлкен талқылау толқынын туғызу үшін бір ғана даулы мәлімдеме жеткілікті. Ресейлік идеолог Александр Дугин жуырда Ресей посткеңестік елдердің, соның ішінде Қазақстанның да «егемендігін қайтарып алуы мүмкін» деген пікір айтты. Оның логикасы бойынша, егер мұны Мәскеу жасамаса, онда бұл мемлекеттердің егемендігі «Батысқа өтеді» деген уәж айтылады.

Алайда соңғы айлардағы нақты саясат мүлде басқа көріністі көрсетеді. Қазақстан өз тәуелсіздігін жоғалтып жатқан жоқ, керісінше — белсенді дипломатия, жаңа халықаралық бастамалар және серіктестер шеңберін кеңейту арқылы оны күшейтіп келеді. Біреулер геосаяси теориялар туралы пікірталас жүргізіп жатқанда, Астана нақты саясатта әрекет етуде.

Қазақстан халықаралық рөлін кеңейтуде

Соңғы оқиғалар айқын көрсетіп отыр: Қазақстан халықаралық үдерістердің маңызды қатысушысына айналып келеді. Ел дипломатия мен аймақтық саясаттағы рөлін жүйелі түрде күшейтіп жатыр.

Соның символдық қадамдарының бірі — Израиль мемлекетімен ынтымақтастықты дамыту, соның ішінде Таяу Шығыстағы қатынастарды қалыпқа келтіруге және экономикалық байланыстарды кеңейтуге бағытталған Авраам келісімдері аясындағы өзара іс-қимыл. Қазақстан үшін бұл халықаралық диалог пен экономикалық ықпалдастықтың жаңа архитектурасына қатысу дегенді білдіреді.

Сонымен қатар республика Таяу Шығыстағы мәселелерді шешуге арналған жаңа дипломатиялық алаң ретінде талқыланып жатқан Газа бойынша Бейбітшілік кеңесінде ерекше мәртебеге ие болып отыр. Бұл бастамада Қазақстан әртүрлі тараптармен сөйлесе алатын және күрделі дипломатиялық процестерде делдал бола алатын мемлекет ретінде қарастырылады.

Мұндай рөл кездейсоқ қалыптасқан жоқ. Соңғы жылдары Қазақстан келіссөздер алаңы ретінде өзін дәлелдей алды. Сириядағы қақтығысты реттеу бойынша негізгі келіссөздер раундтары дәл Астанада өтті. Бұл процесс халықаралық саясатта Астана процесі деген атаумен белгілі.

Көпвекторлы саясат — тәуелсіздіктің кепілі

Қазақстанның қазіргі дипломатиясының басты күші — оның көпвекторлығында. Республика бір ғана геосаяси орталыққа тәуелді болмай, бірнеше ірі халықаралық ойыншылармен қатар жұмыс істеуді таңдады.

Қазақстан АҚШ-пен және Еуропалық одақпен белсенді ынтымақтастық жүргізіп келеді, Қытаймен стратегиялық әріптестікті дамытып отыр, Түркиямен одақтастық байланыстарын нығайтуда және Түркі мемлекеттері ұйымында маңызды рөл атқарады. Сонымен қатар ел Жапониямен және Азияның басқа мемлекеттерімен де экономикалық және технологиялық байланыстарды дамытып келеді.

Осындай серіктестіктер жүйесі Қазақстанды әлемнің түрлі аймақтарын байланыстыратын маңызды буынға айналдырады. Халықаралық байланыстар желісі неғұрлым кең болған сайын, мемлекеттің саяси дербестігі де соғұрлым тұрақты болады.

Сондықтан қазіргі Қазақстанның егемендігін біреу «тартып алады» деген пікірлер көбіне саяси риторикаға ұқсайды. Бүгінде республика дербес сыртқы саясат жүргізіп, халықаралық бастамаларға қатысып, әлемдік дипломатиядағы өз орнын қалыптастырып келеді.

Оқиғалардың басты қорытындысы айқын: мемлекет егемендігін идеологтардың дауысты мәлімдемелері емес, елдің халықаралық аренадағы нақты әрекеттері анықтайды.

Ал осы шынайы саясатта Қазақстан бір нәрсені анық көрсетіп отыр — өз тәуелсіздігін ол ешкіммен талқыламайды және ешкімге бермек емес.

Altyn-Orda.kz