Біреулер Украинаға оқ-дәрі қайдан келеді деп дауласып жатқанда, Киев үнсіз жаңа бағыттарды ашып жатыр. Владимир Зеленский мен Ильхам Алиев-тің Бакудегі кездесуі сырттай қарағанда жай ғана дипломатия сияқты көрінуі мүмкін, бірақ оның маңызы әлдеқайда терең. Ресми түрде — алты келісім, экономика мен ынтымақтастық. Бейресми түрде — осы соғыстың ең маңызды ресурсы туралы әңгіме: снарядтар.
Келіссөздерден кейін тараптар басты бағытты ашық атады — әскери-өнеркәсіптік ынтымақтастық. Бұл енді жай мәлімдеме емес. Әңгіме қорғаныс кәсіпорындарының кооперациясы, бірлескен жобалар және өндірістік мүмкіндіктерді кеңейту туралы болып отыр. Бүгін Украинаға жеке-жеке техника емес, ең алдымен тұрақты оқ-дәрі ағыны қажет. Сондықтан дәл осы мәселе осындай келіссөздердің өзегіне айналып отыр.
Бұл тұрғыда Әзербайжан кездейсоқ таңдау емес. Соңғы жылдары ел өз әскери-өнеркәсіптік кешенін қалыптастырып, әскери қуатын жылдам арттыра алатынын көрсетті. Сонымен қатар Баку сыртқы саясатта икемділігін сақтап отыр, ешбір блокқа толық тәуелді емес. Бұл оған маневр жасауға мүмкіндік береді және оны күрделі әскери-техникалық байланыстардың ықтимал қатысушысына айналдырады.
Осы жерде негізгі сұрақ туындайды: снарядтар бола ма. Қазіргі сәтте оқ-дәрі жеткізу туралы ресми мәлімдемелер жоқ, нақты калибрлер айтылмаған, келісімшарттар ашық түрде расталмаған. Бірақ келіссөздердің логикасы бәрін аңғартады. Украинаға кеңестік стандарттағы 152 миллиметр де, НАТО стандарты 155 миллиметр де аса қажет. Қорғаныс саласындағы кез келген келісім осы тапшылыққа келіп тіреледі.
Егер бұл келіссөздер нақты іске айналса, оның салдары майдан шебінен әлдеқайда кең болады. Украина тұрақты оқ-дәрі көзін алады және Батыс жеткізілімдеріне тәуелділігін азайтады. Әзербайжан жаһандық қорғаныс индустриясындағы рөлін күшейтеді. Ал соғыстың өзі жергілікті қақтығыс шеңберінен шығып, халықаралық өндірістік және логистикалық жүйеге айналады.
Бүгін бұл — дипломатия мен сақ сөздер. Ертең бұл нақты келісімшарттар мен өндірістік тізбектер болуы мүмкін. Қазіргі соғыста тек техника мен стратегия емес, ең бастысы — ресурс шешеді. Ақырында жеңіс сол тарапқа бұйырады, оның снарядтары шешуші сәтте таусылмайды.
Altyn-Orda.kz
