Қазақстан 2030 жылға қарай ет экспортын екі есеге арттырады

Дала, алгоритмдер және жаһандық нарық үшін күрес

Бүгінде әлемдік ет нарығы жай ғана жайылым мен ферма туралы емес. Бұл – дрондар, үлкен деректер және жасанды интеллект туралы. Австралия, Бразилия, АҚШ мал шаруашылығын әлдеқашан жоғары технологиялық индустрияға айналдырды. Енді бұл бәсекеге Қазақстан да шындап кірісіп отыр. 2030 жылға дейін ел ет экспортын 82 мың тоннадан 165 мың тоннаға дейін жеткізуді көздейді. Бірақ мәселе тек санда емес. Негізгі сұрақ – қазақ даласы XXI ғасырдың интеллектуалды агроиндустриясына айнала ала ма?

---

Даланың жаңа математикасы

2026–2030 жылдарға арналған кешенді жоспар ауқымды межелерді белгілейді. Ірі қара саны 7,9 миллионнан 12 миллион басқа дейін өседі. Ұсақ мал 20,2 миллионнан 28 миллион басқа жетеді. Жылқы саны 7 миллионға дейін ұлғаяды. Жалпы ет өндірісі 1,2 миллион тоннадан 1,8 миллион тоннаға дейін артады.

Алайда басты мәселе – жай ғана мал санын көбейту емес. Қазіргі әлемде экстенсивті даму жеткіліксіз. Артықшылық жер көлемінде емес, әр гектар мен әр басқа шаққандағы өнімділікте.

Қазақстан табиғи жайылым көлемі бойынша әлемдегі ірі елдердің қатарында. Бірақ бұл әлеует толық пайдаланылып отырған жоқ. Енді мақсат – кеңістікті жүйеге айналдыру. Бұл – заманауи бордақылау алаңдары, терең өңдеу, экспорттық логистика және Азия мен Таяу Шығыс нарықтарына белсенді шығу деген сөз.

Сонымен қатар сала кадр тапшылығы мәселесін шешуі тиіс. Малшы мамандығының беделін көтеру, дуальді оқыту жүйесін енгізу және шаруашылық базасында мамандар даярлау – реформаның негізгі бағыттарының бірі.

---

Табында – дрондар, қорада – жасанды интеллект

Нағыз революция есепте емес, технологияда.

Қазіргі заманғы ферма деректер орталығына ұқсай бастады. Малға орнатылған сенсорлар дене қызуын, қозғалысын, азық тұтынуын бақылайды. Жасанды интеллект алгоритмдері осы мәліметтерді талдап, ауру белгілерін алдын ала анықтайды. Нәтижесінде шығын азайып, өнімділік артады.

Роботтандырылған сауу жүйелері тәулік бойы жұмыс істейді. Автоматтандырылған азықтандыру желілері рационды грамына дейін есептейді. Бұл адам факторын азайтып, өндірісті дәл басқаруға мүмкіндік береді.

Ерекше рөлді дрондар атқарады. Қазақстан жайылымдары ондаған шақырымға созылады. Беспилотниктер табынды қадағалап, малдың қозғалысын тіркеп, қалып қойған жануарларды анықтап, координаттарды нақты уақыт режимінде жеткізеді. Бір оператор бұрын бірнеше бригаданың атқаратын жұмысын орындай алады.

Сонымен қатар аэрофототүсірілім жайылым жағдайын бағалауға мүмкіндік береді. Инфрақызыл талдау арқылы шөп қорының әлсіреген немесе жеткілікті аймақтары анықталады. Бұл жер ресурстарын тиімді басқаруға жол ашады.

Осының бәрі ферманы цифрлық платформаға айналдырады. Малдың салмақ қосуынан бастап экспорт келісіміне дейінгі процесс есептеледі, болжанады және бақыланады.

---

2030 жылға қарай қазақ даласы дәстүр мен технологияның синтезіне айналуы мүмкін.

XXI ғасырда жеңіске жететін ел – жері көп ел емес.

Жерін дерекпен басқара алатын ел.

Altyn-Orda.kz