Роботтар соғысқа аттанды: украин майданы болашақ технологияларының зертханасына қалай айналды
Жақын уақытқа дейін жауынгерлік роботтар негізінен ғылыми фантастика беттерінде ғана өмір сүретін. Романдар мен фильмдерде олар сарбаздардың жанында қатар жүріп, бекіністерді шабуылдап, ең қауіпті тапсырмаларды орындайтын. Бүгінде мұндай көріністер біртіндеп шындыққа айналып келеді. Украинадағы соғыс майданында тарихта алғаш рет адамның орнына ұрыс алаңындағы міндеттерді орындай алатын роботтар сыналуда.
Әзірге әңгіме жаппай «терминаторлар армиясы» туралы емес. Бірақ қазірдің өзінде майданда ондаған түрлі роботтандырылған жүйе жұмыс істеп жатыр — шағын шынжыртабан платформалардан бастап тәжірибелік адамға ұқсас машиналарға дейін. Сондықтан көптеген әскери сарапшылар бұл қақтығысты роботтар айтарлықтай рөл атқара бастаған алғашқы соғыс деп атайды.
Сарбаздардың орнына машиналар
Майданда ең кең тараған роботтар — шағын жерүсті платформалар. Құрылымы жағынан олар кішкентай шынжыртабан танкілерге ұқсайды. Әдетте олардың салмағы 100-ден 400 килограмға дейін болады, ал жылдамдығы сағатына 10–15 километрге жетеді.
Мұндай машиналар қашықтан басқарылады және 200 килограмға дейін жүк таси алады. Көбінесе олар алдыңғы шепке оқ-дәрі жеткізуге, жараланғандарды эвакуациялауға немесе миналар орнатуға пайдаланылады. Адам үшін мұндай тапсырмалар көбіне өлімге апаратын қауіп тудырады — әсіресе ашық жерде, дрондар мен артиллерия үздіксіз жұмыс істейтін жағдайда.
Кейбір роботтар жоғары айқындықтағы камералармен, жылукамералармен және лазерлік қашықтық өлшеуіштермен жабдықталған. Соның арқасында олар барлау жүргізіп, ұрыс алаңының бейнесін операторға нақты уақыт режимінде жеткізе алады.
Кейде мұндай платформаларға қару-жарақ та орнатылады. Мысалы, автоматты пулеметтер немесе гранатаатқыштар. Алайда көбінесе олардың негізгі міндеті — логистика мен барлау.
Адамға ұқсас машиналар
Ең ерекше бағыттардың бірі — адамға ұқсас роботтарды жасау. Бірнеше тәжірибелік үлгі қазірдің өзінде сынақтан өтіп жатыр. Олардың бойы шамамен 170–180 сантиметр, ал салмағы 70–90 килограммға жетеді.
Мұндай роботтар екі аяқпен қозғалады және адам қолына ұқсас манипуляторлармен жабдықталған. Соның арқасында олар кәдімгі атыс қаруын пайдалана алады, есіктерді ашады, заттарды көтереді және ғимараттарда немесе окоптарда жұмыс істей алады.
Инженерлердің айтуынша, мұндай пішіннің маңызды артықшылығы бар: робот адам пайдаланатын инфрақұрылымда әрекет ете алады. Ол баспалдақпен көтеріле алады, есік саңылауларынан өтеді және үйінділер арасымен қозғала алады.
Әзірге бұл машиналар қашықтан басқарылып отыр. Бірақ әзірлеушілер роботтарға кеңістікте өздігінен бағдарланып, күрделі тапсырмаларды орындауға мүмкіндік беретін жасанды интеллект жүйелерімен жұмыс істеп жатыр.
Болашақ армиялары қандай болуы мүмкін
Әскери технологиялар көбіне секіріс арқылы дамиды. Бір кезде танктер экзотикалық қару болып көрінген, ал реактивті ұшақтар фантастикаға ұқсайтын. Бірақ бірнеше онжылдықтан кейін олар армияның қалыпты бөлігіне айналды.
Роботтармен де дәл солай болуы мүмкін. Қазірдің өзінде инженерлер толықтай роботтандырылған бөлімшелер құру мүмкіндігін талқылап жатыр. Онда әуе дрондары, жерүсті роботтары және жасанды интеллект жүйелері біртұтас желі ретінде әрекет етеді.
Ал адамдар майдан шебінен алыс — басқару орталықтарында отырып, техниканы басқарып, деректерді талдайтын болады.
Кейбір сарапшылардың пікірінше, дәл қазір әскери тарихтың жаңа дәуірі басталып жатыр. Бірінші дүниежүзілік соғыс танктер дәуірін ашса, Екінші дүниежүзілік соғыс ракеталар мен реактивті авиацияның уақыты болды.
Бәлкім, болашақтағы тарих оқулықтары жаңа типтегі сарбаздар алғаш рет дәл украин майданында пайда болды деп жазатын шығар — болаттан, электроникадан және бағдарламалық кодтан жасалған машиналар.
Қырғызстан ОСК төрағасы: Қазақстандағы референдум жоғары азаматтық белсенділікпен өтті.
Altyn-orda.kz сайты 2009 жылдың қазан айынан бастап жұмыс жасауда. Біз 13 жыл бойы еліміздегі және әлемдегі маңызды ақпараттарды таратудамыз.
Материалды көшіріп басу кезінде Altyn-orda.kz сайтына тікелей гиперсілтеме көрсету міндетті.
Енді бізде өзіміздің мобильдік қосымша бар. Барлық уақытта маңызды жаңалықтардан хабардар болыңыз! Көшіріп алыңыз!
