Ресейдің соғысы өзіне қарсы жұмыс істей бастады

Ресей ертең танкі, зымыраны немесе адамы таусылып қалатындықтан жеңіліп жатқан жоқ. Мұндай түсіндіру тым қарапайым болар еді. Ресей жеңіліп жатыр, өйткені бұл соғыс оған ай сайын көбірек ресурс талап ететін, бірақ барған сайын аз нәтиже беретін машинаға айналды. Кремль жекелеген ауылдарды басып алуы, санмен қысым жасауы, жаяу әскерді толқын-толқын қылып алға айдауы мүмкін. Бірақ стратегиялық тұрғыдан ол барған сайын терең тұзаққа түсіп барады: әр шақырымның құны өсіп жатыр, экономика тұралап қалды, Украина технологиялық тұрғыдан бейімделіп алды, ал Батыс Киевке қолдауды біртіндеп ұзақмерзімді жүйеге айналдырып жатыр.

Жеңілістің алғашқы белгісі — майдан Ресейге стратегиялық нәтиже бермей қалды

Мәскеудің басты проблемасы — оның әскери машинасы жеңіске жеткізетін құрал емес, еттартқыш сияқты жұмыс істеп тұр. CSIS бағалауынша, Ресейдің шығыны Украинадан айтарлықтай жоғары, шамамен 2:1 немесе 2,5:1 арақатынасында. Ал 2026 жылдың көктеміне қарай екі тараптың жалпы шығыны 2 миллион адамға жақындауы мүмкін. CSIS Ресей шығынының жоғары болуын әскер түрлерінің өзара әрекетінің әлсіздігімен, нашар тактикамен, жемқорлықпен, дайындық деңгейінің төмендігімен және Украинаның терең эшелонданған тиімді қорғанысымен түсіндіреді.

Украин дереккөздері бұдан да қатал көрініс береді. Украина Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, тек 2026 жылғы 20 мамырдың өзінде Ресей 910 әскери қызметкерінен, 1 715 ұшқышсыз ұшу аппаратынан және 54 артиллериялық жүйесінен айырылған. 21 мамырдағы жағдай бойынша Украина тарапы Ресей шығынын толық ауқымды басқыншылық басталған күннен бері есептеп келеді. Бұл — украиналық бағалау, бірақ батыстық және тәуелсіз ресейлік есептеулер де басты нәрсені растайды: Мәскеу үшін соғыстың құны аса жоғары деңгейге жетті.

Ең маңыздысы — орасан шығындар енді үлкен аумақтық табысқа айналмай жатыр. Соғысты зерттеу институты 2026 жылдың сәуірінде Ресей күштері 2024 жылдың тамызынан бері алғаш рет украин майданында бақылауындағы аумақ бойынша таза шығынға ұшырағанын хабарлады. Яғни Мәскеу әлі де қанмен, техникамен және ақшамен төлеп жатыр, бірақ майдан сызығы енді міндетті түрде оның пайдасына жылжи бермейді.

Екінші белгі — Украина Ресейдің осал жерін тапты: мұнай, мұнай өңдеу зауыттары және терең тыл

Ресей ұзақ уақыт бойы әлемге өзін “мызғымас қамал” ретінде көрсеткісі келді. Бірақ Украинаның Ресей ішіндегі мұнай өңдеу зауыттары мен әскери инфрақұрылымға жасаған соққылары осы бейнені бұзып жатыр. Reuters Самара облысындағы Сызрань мұнай өңдеу зауытының зақымданғанын хабарлады. Ол Украина шекарасынан 800 шақырымнан астам қашықтықта орналасқан. Агенттіктің дерегінше, бұл мамыр айында Украина шабуылына ұшыраған Ресейдегі 11-ші мұнай өңдеу зауыты болды.

Бұл енді жай ғана символикалық соққылар емес. Бұл — соғыстың жаңа формасы: Украина тек майдандағы сарбаздарға емес, соғыс экономикасына да соққы беріп жатыр. AP украиналық соққылар Ресейдің мұнай нысандарына зиян келтіріп, Кремльдің маңызды табыс көздерін әлсірететінін, әскери операцияларды қиындататынын және Ресейдің өз ішінде қауіпсіздік сезімін бұзатынын атап өтті.

Reuters бөлек материалында Украинаның орта қашықтықтағы соққылары Ресейге “қос соққы” беріп жатқанын жазды: бір жағынан мұнай өңдеу саласына, екінші жағынан соғыс жүргізу қабілетіне. Яғни Украина біртіндеп Ресей тылын майданның жалғасына айналдырып жатыр. Бұл соғыс теңгерімін түбегейлі өзгертеді.

Үшінші белгі — Ресей экономикасы соғыстың нақты құнын төлей бастады

Ресей пропагандасы жылдар бойы “санкциялар жұмыс істемейді” деп қайталап келді. Бірақ экономика — қыңыр нәрсе. Reuters 2026 жылдың бірінші тоқсанында Ресейдің ЖІӨ-сі 0,3 пайызға қысқарғанын хабарлады. Бұл 2023 жылдың басынан бергі алғашқы тоқсандық құлдырау болды. Агенттік қысымның негізгі себептері ретінде Украинаға қарсы соғысты, батыстық санкцияларды және жоғары пайыздық мөлшерлемелерді атады.

Бұған дейін Reuters Ресей экономикасы 2026 жылдың алғашқы екі айында 1,8 пайызға қысқарғанын, ал Путин жағдайдың нашарлауына байланысты экономикалық шенеуніктерді көпшілік алдында сынағанын жазған еді. Бұл маңызды сәт: Кремльдің өз ішінде де бәрі “жоспар бойынша жүріп жатыр” деп көрсету барған